Shakshuka: Gepocheerde Eieren in Pittige Tomatensaus
Eieren die zachtjes garen in een kruidige tomatensaus met paprika en feta. Shakshuka is het Midden-Oosterse ontbijt dat net zo goed werkt als lunch, avondeten of middernachtelijke snack.
Er zijn van die gerechten die je ontdekt en waarvan je je afvraagt hoe je ooit zonder hebt geleefd. Shakshuka is er zo een. Een simpele pan met tomatensaus, een paar eieren erin gebroken, wat feta verkruimeld bovenop en vers brood om alles mee op te soppen. Meer is het niet. En toch is het zoveel meer.
Het gerecht komt oorspronkelijk uit Noord-Afrika, waarschijnlijk Tunesië of Libië, maar werd via Joodse immigranten razend populair in Israël. Tegenwoordig vind je shakshuka op ontbijtkaarten van Tel Aviv tot Amsterdam, van hippe brunchcafés tot huiskamers van thuiskoks die ontdekten hoe makkelijk en lekker dit gerecht is.
Want dat is misschien wel het mooiste aan shakshuka: de verhouding tussen inspanning en resultaat is belachelijk scheef. Vijftig minuten van begin tot bord, waarvan het grootste deel gewoon wachten is terwijl de saus pruttelt en de eieren garen. Één pan, een handvol ingrediënten die je waarschijnlijk al in huis hebt, en een eindresultaat dat eruitziet alsof je er uren aan hebt besteed.
De geur alleen al. Die mengeling van fruitende uien, knoflook en tijm, de warme tonen van paprika en cayenne, de zoetheid van de tomaten die langzaam indikken. Tegen de tijd dat je de eieren in de saus breekt, staat je hele keuken naar comfort.
De oorsprong van shakshuka
Het woord shakshuka komt van het Arabische woord voor mengsel of door elkaar geschud. Dat dekt de lading aardig, want het gerecht is in essentie een mix van alles wat je bij de hand hebt, samengebracht in één pan.
De exacte oorsprong is lastig te traceren. Noord-Afrikaanse landen als Tunesië, Libië en Marokko claimen allemaal het gerecht. Waarschijnlijk ontstond het als boereneten, een manier om eieren, tomaten en wat kruiden uit de tuin samen te brengen tot een voedzame maaltijd. Het soort gerecht dat moeders maakten zonder recept, puur op gevoel en met wat de voorraadkast bood.
Via de Joodse diaspora kwam shakshuka naar Israël, waar het uitgroeide tot nationaal ontbijtgerecht. De Israëlische versie is vaak wat pittiger en wordt traditioneel geserveerd met vers brood om de saus mee op te vegen. Die combinatie van het zachte eigeel dat breekt en mengt met de tomatensaus, opgezogen door knapperig brood, dat is waar het om draait.
Waarom shakshuka zo goed werkt
De kracht van shakshuka zit in de balans. Je hebt de zoetheid van langzaam gegaarde tomaten, de warmte van paprika en cayenne, de frisheid van verse kruiden, en de rijkheid van de eieren. Elk element versterkt de ander.
De tomatensaus vormt de basis en verdient aandacht. Door de tomatenpuree een paar minuten mee te bakken voordat je de bliktomaatjes toevoegt, verdwijnt de rauwe, licht bittere smaak die tomatenpuree kan hebben. Wat overblijft is geconcentreerde tomatensmaak die je saus diepte geeft.
De eieren zijn het hoogtepunt. Gepocheerd in de saus krijgen ze een textuur die je niet bereikt met bakken of koken in water. Het eiwit stolt langzaam en neemt de smaken van de saus op, terwijl de dooier vloeibaar blijft, klaar om te breken en zich te mengen met de rest.
En dan de feta. Die zoute, kruimelige kaas bovenop is niet optioneel. De zoutheid snijdt door de zoetheid van de tomaat, het romige contrasteert met de textuur van de saus. Zonder feta is shakshuka goed. Met feta is het perfect.
